Temat lekcji:   OPORY RUCHU SAMOCHODU I REAKCJA NAWIERZCHNI
     
Czas trwania jednostki metodycznej:  2 x 45 min.
Cele operacyjne (uczeń powinien umieć)
     * wymienić i zdefiniować opory ruchu działające na pojazd, 
     * zilustrować, jakie siły działają na pojazd podczas jazdy po nawierzchni poziomej 
        pod górę, 
     * wyliczyć czynniki, które wpływają na wartość siły oporów powietrza, 
     * wyjaśnić, kiedy na pojazd działają opory bezwładności, 
     * zastosować zależności (wzory) do obliczenia oporów ruchu samochodu, 
     * narysować zależność siły oporów powietrza od prędkości jazdy, 
     * wybrać takie warunki drogowe, aby opory ruchu były jak najmniejsze. 
Metoda nauczania: (wiodącą ustala nauczyciel) i ćwiczenie w grupach wspomagane 
komputerem. 
Środki dydaktyczne: rzutnik pisma, foliogramy z wydrukami programu, komputery, drukarka. 

Przebieg lekcji
     
A. Część wstępna
 
1. Działania rutynowe. 
2. Przypomnienie wiadomości z poprzedniej lekcji na temat mechaniki toczenia koła 
    ogumionego: 
    - toczenie się koła sztywnego po równej nawierzchni, 
    - toczenie się koła ogumionego po równej nawierzchni odkształcającego się pod 
       wpływem obciążeń zewnętrznych. 
 3. Podanie tematu lekcji.
     
B. Część zasadnicza lekcji 
1. Realizacja materiału nauczania wybraną przez nauczyciela metodą: 
     - definiuje i klasyfikuje opory ruchu, 
     - analizuje czynności decydujące o wartości sił oporów, 
     - wyprowadza lub podaje zależności (wzory) do obliczania sił oporów ruchu, 
     - ilustruje wykresem zależność siły oporów powietrza jazdy, zwracając uwagę, że jest to 
        parabola drugiego stopnia. 
2. Czynności w celu zrealizowania ćwiczenia pt. " Obliczanie oporów ruchu" . 
     Do tego celu posłuży część programu komputerowego pod nazwą arkusza  "Bilans sił 
(1)" , punkt 2 "'Opory ruchu" .  
 
Blok scenariuszy lekcji do realizazji działu pt.
"WŁASNOŚCI TRAKCYJNE SAMOCHODU"
 
<< Powrót
Dalej >>
    Uwaga: Ten sam dział programowy występuje również w szkole zasadniczej 
kształcącej mechanika pojazdów samochodowych.
    W programie nauczania przedmiotu  "Budowa pojazdów samochodów" 
w technikum zawodowym o specjalności: obsługa i naprawa pojazdów 
samochodowych, występuje dział tematyczny pt.  "Własności trakcyjne samochodu"
na realizację którego przeznaczono ok. 10 godz. W tym dziale występuje również 
zestaw ćwiczeń, których wykonanie może sprawić kłopot, m.in. ze względu na brak
czasu. 
    Do realizacji niektórych tych ćwiczeń pomocny będzie aplikacja komputerowa do 
określania własności trakcyjnych samochodu.
    W tym przypadku wszystkie obliczenia można wykonać w bardzo krótkim czasie 
wprowadzając tylko dane do komputera. Ponadto można również indywidualizować 
ćwiczenia obliczeniowe, przynajmniej w grupach, jeżeli ma się do dyspozycji kilka 
komputerów. Jeżeli czas samych obliczeń znacznie się skraca, to można także w nie 
których przypadkach pokusić się o optymalizację rozwiązania, które pozwala 
spełnić w sposób maksymalny założone kryteria obliczeniowe. 
    Ćwiczenia wspomagane komputerem skracają więc w sposób bardzo wyraźny 
obliczenia, zwiększając jednocześnie możliwości pracy twórczej ucznia.  
    Sporządzanie wykresów np. trakcyjnych pojazdu może również zajmować dużo 
czasu, jeżeli zachodzi dodatkowa potrzeba porównania własności trakcyjnych kilku 
pojazdów. Tu ta aplikacja jest też bardzo przydatna. W ciągu krótkiego czasu można 
sporządzić wykres trakcyjny samochodu oraz określić jego podstawowe własności 
ruchowe. W tym przypadku zastosowanie komputera umożliwia również symulację 
różnych warunków drogowych. Jeżeli komputer jest wyposażony w drukarkę, to 
możliwy jest wydruk potrzebnych do dalszych analiz tabel i wykresów 
(np. w ramach zadania domowego). 
    Ze względu na to, że programy te mają za zadanie wspomaganie nauczania, to 
można je wykorzystywać etapami (częściowo) w miarę realizowania materiału tego 
działu. 
    Z powodu przeznaczenia tych scenariuszy do jednego typu szkoły i 
przedmiotu nauczania, zrezygnowano z części tytułowej scenariusza.